Wilczy Szaniec, system bunkrów w lasach w Gierłoży koło Kętrzyna, który podczas II wojny światowej był kwaterą główną Hitlera, należy obecnie do Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Lasów Państwowych. Te poszukują chętnego do prowadzenia w Gierłoży działalności turystycznej, ponieważ umowa z poprzednim dzierżawcą wygasła. W ogłoszonym przez nie przetargu, 20-letnią dzierżawę obiektu na cele turystyczne wyceniono na 470 tys. zł rocznie.
Nadleśnictwo Srokowo, na terenie którego znajduje się Wilczy Szaniec, chce, aby dzierżawca miał doświadczenie w branży turystycznej, przedstawił biznes plan i koncepcję działalności. „Chcemy też, by zmodernizował hotel i restaurację, odremontował salę kinową i ekspozycyjną” – wyjaśnia nadleśniczy Zenon Piotrowicz.
Po wojnie Wilczy Szaniec rozminowano i w 1959 r. udostępniono do zwiedzania. Obecnie odwiedza go co roku od 180 tys. do 200 tys. turystów z Polski i świata.
Wilczy Szaniec związany jest z historią nieudanego zamachu na Hitlera 20 lipca 1944 r. To tutaj płk Claus von Stauffenberg przyniósł bombę do pomieszczenia, w którym odbywała się narada z udziałem Hitlera. Jej eksplozja tylko niegroźnie raniła fuehrera, a zamachowca i pozostałych spiskowców schwytano i stracono. W 50. rocznicę zamachu, na odsłonięcie pamiątkowej tablicy do Gierłoży przyjechały rodziny i potomkowie spiskowców.
22 lutego 2012, środa o 13:43
Wyłoniono dzierżawcę byłej kwatery Hitlera „Wilczy Szaniec” w Gierłoży koło Kętrzyna. Nie było to trudne, bo był tylko jeden chętny. Będzie on prowadził działalność turystyczną przez 20 lat
Lasy Państwowe, które w imieniu Skarbu Państwa zarządzają dawną kwaterą Hitlera nie chcą do podpisania umowy ujawnić nazwy firmy, która wygrała przetarg.
Jak mówi nadleśniczy nadleśnictwa Srokowo Zenon Piotrowicz w ciągu kilku dni nastąpi przekazanie obiektu dzierżawcy i dopełnienie formalności finansowych.
Zainteresowane dzierżawą były dwie firmy. Jedna wycofała się jednak kilka dni przed rozstrzygnięciem postępowania. Jako powód rezygnacji podała pojawiające się informacje o możliwości zmiany warunków prowadzenia działalności.
Według Piotrowicza firma, która stała się dzierżawcą, zobowiązała się do wypełnienia sugestii ministra kultury. Ten chciał, by w Gierłoży powstała historyczna ścieżka edukacyjna, prezentująca konsekwencje nazizmu jako systemu totalitarnego. Według ministra, w dotychczasowej formule udostępniania obiektu zwiedzającym zabrakło przedstawienia pełnego kontekstu historycznego.
Piotrowicz zaznaczył, że dzierżawca przedstawił plany i pomysły na zwiększenie atrakcyjności turystycznej Gierłoży.
Mimo że tylko jedna firma zgłosiła chęć dzierżawy obiektu, doszło do licytacji. Warunkiem wygrania przetargu przez tę firmę było zaoferowanie stawki czynszu wyższej od kwoty wywoławczej, co najmniej o wartość postąpienia. Kwota postąpienia jest zawarta w warunkach przetargu i wynosi 5 tys. zł. Kwota czynszu będzie musiała być powiększona dodatkowo o wartość 23-proc. podatku VAT.
Nadleśnictwo Srokowo chce, by dzierżawca poprawił infrastrukturę w Gierłoży. Miałby zmodernizować parking, hotel, restaurację, salę kinową i ekspozycyjną.
6 marca 2012, wtorek o 10:46
Wygrała ponownie spółka „Wilczy Gniazdo”, która dzierżawiła ten obiekt przed rozpisaniem przetargu.
Przetargowi na dzierżawę b. kwatery Hitlera towarzyszyły publiczne wypowiedzi historyków, polityków i samorządowców, którzy zwaracali uwagę na fakt, że prowadzenie działalności turystycznej w Gierłoży, nie może pozostawać bez kontroli. Wiceminister kultury Piotr Żuchowski mówił, że dotychczasowa formuła udostępniania obiektu turystom nie uwzględniała całego kontekstu historycznego, bo nie przekazywała zwiedzającym wiedzy o tym, czym był nazizm dla Europy.
Władysław Bartoszewski podkreślał, że Wilczy Szaniec nie jest obiektem „obojętnym ideologicznie”, dlatego nie może on być przekazany, choćby w formie dzierżawy, w czyjekolwiek ręce bez nadzoru.
Prezes spółki ponownie dzierżawiącej Wilczy Szaniec, Jan Załuska, powiedział, że dobrze przygotowana oferta dla zwiedzających musi pokazywać złożoność funkcji, jakie pełniła była kwatera Hitlera. Według niego obiekt w swej ofercie ekspozyjnej musi uwzględniać funkcję historyczną i w tym zakresie turyści będą mogli poznać genezę powstania kwatery na tle historii II wojny oraz rolę kwatery w czasie wojny, tło i historię zamachu na Hitlera w Gierłoży. Załuska dodał, że obiekt musi także spełniać funkcję edukacyjną, tak by zwiedzający mieli okazję poznać historię narodzin nazizmu oraz jego tragicznego wpływu na Polskę i Europę. Nowy dzierżawca chce także, by turyści poznali historię innych reżimów totalitarnych i ich wpływu na społeczeństwa europejskie.
Według Załuski Gierłoż to także architektoniczny obiekt, który jest przykładem innowacyjnej, jak na czasy II wojny, architektury militarnej, wpisanej na listę zabytków i jako taki należy go zachować. Jak podkreślił kompleks bunkrów reprezentuje szereg nowoczesnych i innowacyjnych na owe czasy rozwiązań budowlanych i konstrukcyjnych.
Załuska poinformował, że zaproponuje ministrowi kultury powołanie rady programowej, która czuwałaby nad właściwą formułą udostępniania obiektu turystom i która będzie sprawować nadzór merytoryczny nad ofertą programową dla zwiedzających.
„Oczekiwałbym od ministra, który wyszedł z propozycją utworzenia ścieżki programowej w Gierłoży, by powołał do tej rady historyków będących autorytetami, osobami publicznymi” – powiedział.
Prezes Załuska zaznaczył, że obiekt przez ostatnich kilkadziesiąt lat nie wzbudzał takiego zainteresowania jak przez ostatni miesiąc, dlatego oczekuje, że za tymi wypowiedziami pójdą też działania, które przyczynią się do wzrostu atrakcyjności tego obiektu.
Nadleśnictwo ogłaszając przetarg w styczniu określiło minimalną wysokość czynszu dzierżawnego na poziomie 470 tys. zł rocznie. Mimo że tylko jedna firma zgłosiła chęć dzierżawy obiektu, doszło do licytacji. Warunkiem wygrania przetargu przez tę firmę było zaoferowanie stawki czynszu wyższej od kwoty wywoławczej, co najmniej o wartość postąpienia. Kwota postąpienia jest zawarta w warunkach przetargu i wynosi 5 tys. zł. Kwota czynszu będzie musiała być powiększona dodatkowo o 23 proc. podatku VAT.
10 kwietnia 2012, wtorek o 14:10
Stałą wystawę plenerową w byłej kwaterze Hitlera, ukazującą tragiczne konsekwencje nazizmu oraz to, że zbrodnicze decyzje nazistowskie podejmowane były m.in. w Wilczym Szańcu, przygotuje w Gierłoży Muzeum II Wojny Światowej z Gdańska. Poinformował o tym Główny Konserwator Zabytków, wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Żuchowski. Dodał, że stałą ekspozycję plenerową na trasie zwiedzania bunkrów „Wilczego Szańca” stanowić będą dwustronne plansze przedstawiające funkcjonowanie nazistowskiego państwa.
Podkreślił, że z uwagi na atrakcyjność turystyczną tego miejsca i znaczenie historyczne, merytoryczny wkład w tę wystawę będzie miało Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Zdaniem wiceministra to właśnie ta instytucja jest odpowiednio przygotowana, by taką ekspozycję naukowo-historyczną przygotować.
Powstanie w Gierłoży historycznej ścieżki edukacyjnej przedstawiającej tragiczne skutki ideologii nazistowskiej dla Niemiec, Polski i Europy zapowiadał wiceminister Żuchowski w lutym. Jego zdaniem dotychczasowa formuła udostępniania turystom obiektu nie w pełni przedstawiała historyczny kontekst tego miejsca. Jak wskazywał brakowało pełnego przekazu ukazującego zbrodnicze efekty ideologii nazistowskiej.
Jak podkreślał Żuchowski, pomysł na plan ochrony Gierłoży powstał z chwilą nagłośnienia przez media przetargu na 20-letnią dzierżawę Wilczego Szańca. Przetarg ogłosiło nadleśnictwo Srokowo, które w imieniu Skarbu Państwa poszukiwało dzierżawcy, po wygaśnięciu umowy z poprzednim.